Tự ái là gì

Cần làm gì với những người dễ bị tự ái hay mắc hội chứng rối loạn nhân cách tự ái?

Tự ái, mặc cảm bản thân đè nén sự phát triển sự nghiệp

Ranh giới giữa tự trọng tự ái, hảy nên tự trọng chứ đừng bị tự ái?

Biến sự tự ái thành động lực để phát triển sự nghiệp ….

Bạn đang xem: Tự ái là gì


Một người nghèo thì họ thường có tự ái về cái nghèo của mình, để rồi họ đâm ra ghét sự giàu có và ghét luôn cả những người giàu có. Nhưng ghét chỉ là vì ghét, chỉ nhìn thấy thôi đã ghét chứ không phải vì bất cứ một lý do gì. Bởi vậy, người ta mới nói, tự ái chính là tảng băng đè nén bản thân khi phát triển sự nghiệp.

Tự ái nhìn dưới con mắt khoa học: một hội chứng rối loạn nhân cách

Tự ái (narcissism), hội chứng rối loạn nhân cách

Tự ái là gì? Tự ái là một thuật ngữ được sử dụng khác nhiều trong cuộc sống, tự ái là cụm từ thường dùng để chỉ những người cảm thấy ngại ngùng, mặc cảm, dễ "dỗi hờn". Theo cách khoa học giải thích, tự ái là hội chứng rối loạn nhân cách tự ái (narcissism), những người bận tâm quá nhiều đến thành công của chính họ và với tầm quan trọng của bản thân đã gây ảnh hưởng đến việc ra quyết định cùng những tương tác phản ứng với thế giới chung quanh. Những người bị tự ái thường cảm thấy khó khăn trong việc xây dựng hoặc duy trì kết nối với người khác vì xu hướng e ngại, hay giận dỗi gần như đã thao túng mọi hành động của họ. Họ thường cảm thấy có quyền được thực hiện hay được hưởng nguồn lợi ích đó, họ thiếu lòng trắc ẩn, cùng với những khao khát sự chú ý và ngưỡng mộ đến từ người khác vào bản thân mình.
*

(Ảnh minh họa)Các yếu tố của sự tự ái bao gồm những yếu tố như:- Ý thức về tầm quan trọng của bản thân và luôn khao khát sự ngưỡng mộ, sự vĩ đại, luôn tưởng tượng và mong muốn về việc bản thân có ảnh hưởng ảnh hưởng đến người khác, luôn muốn mình là người nổi tiếng và quan trọng.- Tự phóng đại khả năng, tài năng và thành tích của họ rồi từ đó khao khát sự ngưỡng mộ và thừa nhận- Bận tâm nhiều đến cái nhìn của người khác về mình, họ nhạy cảm trước mọi vấn đề dù thực tế điều đó không có liên quan đến họ.
- Thiếu sự đồng cảm với người khác
Khi xem xét hành vi của người tự ái, rất khó để tưởng tượng làm thế nào một người có thể là người mắc hội chứng tự ái vì nó thường được che giấu rất hoàn hảo dưới lớp áo tự trọng, và nó chỉ bùng phát khi có vấn đề xảy ra. Một người tự ái có thể là người hướng ngoại hoặc hướng nội, tuy nhiên, cách tiếp cận vấn đề của họ hay nhưng các mục tiêu cuối cùng là giống như nhau. Những người tự ái bí mật chỉ khác với những người tự ái công khai (rõ ràng hơn) ở chỗ họ có xu hướng sống về nội tâm nhiều hơn. Người tự ái quá mức dễ dàng được xác định bởi vì họ có xu hướng ồn ào, kiêu ngạo và không nhạy cảm với nhu cầu của người khác và luôn khao khát những lời khen ngợi. Hành vi của họ có thể dễ dàng được người khác quan sát và nắm bắt được. Khi chúng ta nghĩ về một người tự ái quá mức, chúng ta có thể nói rằng họ thể hiện những hành vi hướng ngoại hơn trong mối quan hệ tương tác của họ với người khác. Tự ái là phản ứng cảm xúc thường thấy ở rất nhiều người, tuy nhiên nếu nó diễn ra với rất nhiều lần cùng mức độ ngày càng nghiêm trọng rất có thể họ đã bị hội chứng rối loạn nhân cách tự ái.Dù là một người tự áí bộc phát hay tự ái che dấu thì chỉ có thể qua thẩm định về tâm lý mới có thể xác định chính xác được. Những thẩm định lâm sàng bên ngoài bằng mắt thường cảm nhận có thể chính xác với người tự ái hướng ngoại (công khai) vì hành động và diễn biến tâm lý của họ dễ nhìn thấy hơn rất nhiều so với người tự ái hướng nội (bí mật). Sẽ không có gì lạ khi vô tình chúng ta thấy được trong mổi người chúng ta ai cũng ẩn chứa một chút gì đó của tự ái hướng nội. Tuy nhiên, tự ái được duy trì ở mức vừa phải sẽ không phải là vấn đề gì quá to tát, nhưng nếu nó bị bộc phát quá đà nó sẽ là hội chứng về bệnh tâm lý gây ảnh hưởng tốt xấu đến tâm tư, tình cảm, suy nghĩ cũng như hành động của người bị tự ái.

Nguyên nhân và dấu hiệu để nhận biết "tự ái"

Không ai thực sự biết nguyên nhân gây ra bệnh tâm lý rối loạn nhân cách này, nó thường bắt đầu xuất hiện ở tuổi thiếu niên và tuổi trưởng thành ở giai đoạn đầu, khi cảm xúc con người đang trong quá trình phát triển, tâm lý muốn khẳng định mình, tự so sánh đã dẫn đến việc "tự ái". Đây có lẽ là sự kết hợp của di truyền học, sinh học thần kinh (có nghĩa là bộ não ảnh hưởng đến hành vi và suy nghĩ) và môi trường sống (cách họ được nuôi dưỡng).

Xem thêm: Download Teamviewer 15 Full [email protected] + Portable


*

(Ảnh minh họa)Mặc dù có một số tiêu chuẩn về lâm sàng để chẩn đoán ai đó có mắc chứng rối loạn nhân cách tự ái hay không nhưng có một số đặc chung mà bạn có thể nhận ra ở những người này này. Đó là:* Sự thụ động

Trong trường hợp người bị tự ái quá mức, họ sẽ ý thức về bản thân và sự kiêu ngạo của họ khi tương tác với người khác, còn người biết che giấu sự tự ái thì điều này khó nhận biết hơn rất nhiều. Nhưng chắc chắn rằng họ cũng khao khát tầm mức quan trọng và sự ngưỡng mộ về bản thân nhưng nó có thể trông khác với những việc khác. Họ có thể đưa ra những lời khen không thật lòng, hoặc cố tình giảm thiểu các thành tích hoặc tài năng của mình.Người tự ái công khai sẽ đòi hỏi sự ngưỡng mộ và chú ý, trong đó người tự ái bí mật sẽ sử dụng chiến thuật nhẹ nhàng hơn để đáp ứng những mục tiêu tương tự. Người tự ái bí mật sẽ có nhiều khả năng liên tục tìm cách giải thích về tài năng, kỹ năng và thành tích của họ, đồng thời tìm kiếm những người công nhận năng lực đó.* Đổ lổi và xấu hổNgười bị tự ái khi muốn bảo đảm ý thức của họ về một vị trí cao trong mối quan hệ với người khác họ thường cảm thấy bị xấu hổ. Người tự ái công khai thì có thể rõ ràng hơn, họ đổ lỗi công khai cho người khác trong các vấn đề mình gặp phải. Người tự ái hướng nội, giấu giếm để có thể có cách tiếp cận nhẹ nhàng hơn với hi vọng giải thích tại sao điều gì đó là lỗi của bạn và họ không đáng trách. Họ thậm chí có thể để đặt mình vào vị trí để nhận được sự trấn an và khen ngợi từ bạn, mục tiêu của họ là làm cho người khác cảm thấy họ nhỏ bé.* Luôn cố gắng tạo ra sự lầm lẫnMặc dù không phải lúc nào cũng lén lút, một số người tự ái bí mật có thể lấy niềm vui trong việc tạo ra sự lầm lẫn cho người mà họ đang tương tác. Họ có thể không tham gia vào việc đổ lỗi hoặc bị xấu hổ, nhưng thay vào đó, hó khiến cho mọi người đặt câu hỏi về nhận thức của họ và tự đoán thêm. Một cách khác để tạo đòn bẩy giữa họ và người khác, người tự ái bí mật cần sử dụng các chiến thuật như thế này để nâng cao bản thân và duy trì quyền lực trong mối tương tác. Nếu họ có thể khiến cho bạn đặt câu hỏi về nhận thức của bạn, thì điều này cho phép họ có cơ hội thao túng và khai thác bạn nhiều hơn.* Vô cảm và ích kỷNhững người mắc hội chứng rối loạn nhân cách tự ái thường không có khả năng xây dựng và nuôi dưỡng những mối quan hệ tình cảm tốt đẹp với người khác. Một trong những đặc điểm nổi bật của chứng rối loạn nhân cách tự ái là thiếu sự đồng cảm với người khác, họ luôn đổ lỗi cho tất cả mọi thứ, những người bị tự ái là những người chỉ nhìn thấy những khó khăn và nỗ lực của bản thân mà không hề nhận thấy người khác cũng đã cố gắng như thế nào.Nhìn chung, những người bị tự ái không phải là mẫu người thích cho nhiều hơn nhận. Họ cảm thấy khó khăn khi chấp nhận, công nhận sự cố gắng của người khác, họ không muốn "bỏ ra cái gì đấy" là của mình dù chỉ là suy nghĩ.

Cần làm gì với những người dễ bị tự ái hay mắc hội chứng rối loạn nhân cách tự ái?

Những người dễ bị tự ái là những người rất nhạy cảm và có một chút ích kỷ, khi những người đồng nghiệp, bạn bè của mình là những người bị tự ái thì chúng ta cần làm gì?Khi chúng ta đang làm việc với một người tự ái, dù là giấu giếm hay công khai, những hành vi của họ có thể rất cá nhân. Sự thiếu quan tâm, ý thức về quyền lợi, vô hình chung đã thao túng những người bị tự ái để họ luôn muốn đề cao hóa bản thân mình. Bạn có thể xem xét tình huống và khéo léo điều phối sự tự ái đó, những hành động của bạn đặc biệt là các bạn đóng góp ý kiến, suy nghĩ rất quan trọng với người dễ bị tự ái. Nó có thể tốt đẹp lên hoặc tồi tệ đi rất nhiều!
*

(Ảnh minh họa)Một điều rất quan trọng khi làm việc với một người bị tự ái là đó là bạn đừng cố gắng bước quá sâu vào thế giới của họ, hãy để họ thoải mái vùng vẫy trong vỏ bọc của mình. Bởi lẽ, một người bị tự ái là một người cảm thấy mình nhỏ bé, vì vậy họ phải làm cho mình "lớn hơn"
bằng cách nào đó bằng cách tạo những vỏ bọc "lòng tự trọng" cho mình. Những người bị tự ái thiếu sự đồng cảm, họ có ý thức mạnh mẽ về quyền lợi và tầm quan trọng của bản thân vì vậy họ thường tự tạo cho mình những ranh giới, những rào cản đối với người khác để tự bảo vệ cho bản thân. Thông thường, để phá bỏ những ranh rới này là rất khó khăn, vậy nên, một cách hữu ích hơn cả đó là bạn hãy tạo những ranh giới rõ ràng với người bị tự ái. Trong mối quan hệ với một người bị tự ái thì bạn có thể cảm thấy bực bội và bị áp đảo. Có những mối quan hệ mà bạn rất khó có thể tạo khoảng cách giữa bạn và người đó, chẳng hạn như với một thành viên trong gia đình hoặc đồng nghiệp. Tuy nhiên, nếu có cơ hội hãy tạo ranh giới đó. Hạn chế các sự tương tác cá nhân, yêu cầu được chuyển đến một chỗ ngồi khác hoặc đơn giản là cắt đứt liên lạc, có thể là điều cần thiết nếu bạn cảm thấy bị tổn thương bởi sự tự ái của ai đó. Hãy nhớ mục tiêu tạo khoảng cách và không làm tổn thương người bị tự ái. Mục tiêu là để bảo vệ bản thân và tạo không gian cho bạn chữa lành những tổn thương cảm xúc mà người bị tự ái đã gây ra.

Tự ái, mặc cảm bản thân đè nén sự phát triển sự nghiệp

Trong công việc, một người bị tự ái là người ích kỷ và khó chung sống với công đồng. Bạn hãy tưởng tượng như sau, giữa bạn và đồng nghiệp của mình xảy ra những cuộc cãi vã và tranh luận, những người bị tự ái thường là những người thắng trong cuộc tranh luận đó, và nếu có không thắng thì bạn cũng đã thua vì người khác nhìn vào sẽ rất đồng cảm với những "cảm xúc dâng trào" mà người bị tự ái đang biểu hiệu. Một điều rất hoàn hảo như thế này, người mắc hội chứng tự ái là những người biết tỏ ra mình yếu đuối, biết lợi dụng cảm xúc của người khác và biết tỏ ra mình thật đáng thương. Nhìn chung, khi người ta không có làm điều gì đó, người ta sẽ bị tự ái. Điều này thật buồn cười nhưng đó là sự thật. Một người nghèo hay bị tự ái về cái nghèo của mình, rồi họ ghét sự giàu có và ghét luôn cả những người giàu có, nhưng ghét chỉ vì ghét, chỉ nhìn thấy thôi đã ghét chứ không phải vì bất cứ lý do gì. Bởi vậy, người ta mới nói tự ái là tảng băng đè nén bản thân khi phát triển sự nghiệp.

Ranh giới giữa tự trọng tự ái, hảy nên tự trọng chứ đừng bị tự ái?

Tự trọng và tự ái có ranh giới rất mong manh. Để giữ được lòng tự trọng thì trước tiên người ta phải biết kiềm chế tính tự ái của bản thân. Lòng tự trọng luôn tạo động lực để con người ta cố gắng và phấn đấu còn sự tự ái khiến cho người ta chỉ yêu và biết yêu lấy bản thân mình mà thôi, thật ích kỷ và nhỏ nhen. Bởi vậy người ta mới nói, hảy nên tự trọng chứ đừng bị tự ái, tự ái quá cao sẽ giết chết lòng tự trọng, nó giống như một thứ "sĩ diện ảo" từng bước ăn sâu vào suy nghĩ và hành động của con người. Tự ái làm cho con người ta không chấp nhận mở lòng mình để đón nhận những góp ý để giúp hoàn thiện bản thân. Tự ái quá cao sẽ là hố đen trong sự nghiệp và cuộc đời của mỗi người. Vì lẽ tự ái sẽ là ích kỷ, nhỏ nhen, là thiếu sự đồng cảm với khó khăn và suy nghĩ của người khác. Tự ái sai lầm sẽ là sự tự sát của chính bản thân!Tự ái sẽ khiến cho con người ta mắc rất nhiều sai lầm rồi dần dần tự giết chết bản thân mình. Mặc cảm tự ái là luôn cảm thấy mình thua kém, thiếu thốn, hoặc luôn tìm cách đổ lỗi cho người khác, đổ lỗi cho những cố gắng. Từ đó họ tự thấy mình không bằng người khác ngay từ xuất phát điểm ban đầu nên dù cố gắng đến đâu cũng không đem lại kết quả nào cả. Tự ái dễ gây ra mất lòng ở người khác khiến cho họ dần dần nhận được sự lãnh cảm từ chính những đồng nghiệp của mình. Một người tự ái là họ sẽ tự giết chính những cảm xúc, tương lai sự nghiệp của mình.
*

(Ảnh minh họa)

Biến sự tự ái thành động lực để phát triển sự nghiệp ….

Một người nghèo đi xe máy, trời mưa thấy người giàu đi chiếc Lexus bóng bẩy, thong dong nghe nhạc trong khi họ bị ướt đẫm đìa vì mưa bão. Một ca sĩ bị tự ái khi khán giả chê bai giọng hát của mình, một diễn viên bị cười nhạo vì họ diễn quá tệ hay một nhân viên văn phòng không biết những thao tác tin học văn phòng cơ bản. Họ bị đem ra nêu gương, bị đem ra so sánh và tự so sánh bản thân mình với người khác. Nhưng không phải ai cũng có thể vượt lên mặc cảm tự ti, vượt lên lòng tự ái mà tạo động lực để phát triển bản thân. Tự ái quá mức khiến cho người ta thấy nản chí, thụt lùi, mặc kệ và đổ lỗi cho số phận. Một số khác thì thức thời hơn, họ lấy đó làm động lực cho mình để cố gắng nhiều hơn. Rằng tại sao có người khác ngồi lái trên chiếc Lexus còn họ phải dầm mưa dãi nắng bên chiếc wave Tàu, rằng tại sao cùng là diễn viên mà người ta lại nhận được hết cành cọ vàng này đến cành cọ vàng khác còn mình thì không có gì cả, rằng tại sao người ta làm được còn mình thì cứ giậm chân tại chỗ. Từ lòng tự ái vụng vặt, họ biến nó thành động lực để cố gắng để chứng minh những lời chê bai kia là sai. Rất nhiều người đã thành công khi biến lòng tự ái thành động lực để phát triển sự nghiệp của bản thân. Còn bạn thì sao? Hy vọng rằng thông qua bài viết này bạn đã hiểu rõ ràng và cặn kẽ hơn về khái niệm Tự ái là gì? Tự ái là tốt hay xấu, nên hay không nên đặc biệt là cần làm gì khi bản thân mình bị tự ái hay những người chung quanh mình rất dễ bị tự ái dìm xuống cảnh ngộ bi đát nào đó.